Ở Việt Nam, sân trượt băng chủ yếu nằm trong các trung tâm thương mại lớn ở Hà Nội và TP.HCM, mở cửa quanh năm, cho thuê giày và có lớp học cho người mới. Lần đầu đi trượt, điều quan trọng nhất không phải là trượt được xa, mà là học cách ngã an toàn, đứng dậy và dừng lại. Mặc quần áo dài ấm, đeo găng tay, buộc giày thật chặt, và đi chậm men theo thành sân là đủ cho buổi đầu.
Sân trượt băng ở Việt Nam
Sân băng trong nhà xuất hiện ở Việt Nam từ đầu thập niên 2010, gắn với các trung tâm thương mại lớn. Ở Hà Nội và TP.HCM có một số sân trượt băng trong các trung tâm thương mại và khu phức hợp; một vài thành phố khác cũng có sân băng nhỏ hoặc sân băng nhân tạo. Vì sân có thể mở, đóng, sửa chữa theo thời gian, nên kiểm tra thông tin mới nhất (giờ mở cửa, giá vé, chương trình học) trên trang của trung tâm thương mại trước khi đi.
Mặt băng ở các sân này được làm lạnh bằng hệ thống ống dẫn chất làm lạnh dưới sàn bê tông, giữ băng ở khoảng −3 °C đến −6 °C. Nhiệt độ không khí trong sân thường mát lạnh, khoảng 10–16 °C, thấp hơn nhiều so với bên ngoài.
Ngoài băng thật, một số nơi có sân "băng nhân tạo" làm từ tấm nhựa polyme trơn; cảm giác trượt nặng hơn băng thật, nhưng không cần làm lạnh.
Chuẩn bị trước khi đi
| Cần | Vì sao |
|---|---|
| Quần dài, áo khoác mỏng hoặc áo nỉ | Sân lạnh, và quần dài bảo vệ đầu gối khi ngã |
| Găng tay | Giữ ấm tay, bảo vệ tay khỏi băng lạnh và cạnh lưỡi giày khi chống tay |
| Tất cao cổ, vừa dày | Giày thuê cứng, tất mỏng dễ phồng chân; tất quá dày làm giày lỏng |
| Mũ bảo hiểm (cho trẻ em và người mới) | Ngã ngửa đập đầu xuống băng cứng là chấn thương nguy hiểm nhất ở sân băng |
| Đồ bảo hộ gối, khuỷu tay (tuỳ chọn) | Giảm đau khi ngã nhiều lần trong buổi đầu |
| Không mặc váy ngắn, không quàng khăn dài | Khăn dài có thể vướng vào người khác hoặc lưỡi giày |
Chọn và buộc giày
- Chọn đúng cỡ: giày trượt băng nên vừa khít hơn giày thể thao một chút. Giày rộng khiến cổ chân lắc lư, khó giữ thăng bằng, dễ trẹo chân.
- Buộc chặt từ mũi tới cổ: chặt nhất ở phần cổ chân, để cổ chân được giữ thẳng. Nhiều người mới để dây lỏng vì sợ đau, kết quả là cổ chân đổ vào trong.
- Đứng thử: cổ chân phải đứng thẳng được mà không cần cố gắng. Nếu cổ chân đổ, buộc lại chặt hơn.
- Kiểm tra lưỡi: lưỡi không mẻ, không gỉ; nếu thấy giày trượt ngang khi đứng, báo nhân viên đổi giày.
Học ngã trước khi học trượt
Ai cũng sẽ ngã khi mới học. Ngã đúng cách giúp tránh chấn thương:
- Khi thấy mất thăng bằng, khuỵu gối, hạ thấp người: ngã từ thấp ít đau hơn ngã từ cao.
- Ngã nghiêng sang một bên, tiếp đất bằng hông và đùi — vùng có nhiều thịt.
- Không chống thẳng tay ra sau: chống tay thẳng khi ngã ngửa là cách gãy cổ tay phổ biến nhất ở sân băng.
- Cúi cằm, giữ đầu không đập xuống băng.
- Thu tay về sát người ngay sau khi ngã, để người khác trượt qua không chạm vào tay.
Đứng dậy
- Lật người quỳ trên hai đầu gối.
- Đặt một chân lên, lưỡi giày phẳng trên băng, giữa hai tay.
- Đặt chân kia lên, hai tay chống lên đầu gối, từ từ đứng thẳng.
Những bước đầu tiên
- Tư thế cơ bản: hai chân rộng bằng hông, đầu gối hơi khuỵu, thân hơi đổ về trước, tay dang nhẹ hai bên để giữ thăng bằng, mắt nhìn phía trước (không nhìn chân).
- Đi kiểu chim cánh cụt: bước nhỏ, mũi chân hơi xoè ra, từng bước như đi bộ. Đây là cách làm quen với băng.
- Lướt: bước, rồi để chân trượt theo đà một chút. Dần dần đẩy chéo ra sau bằng cạnh trong của lưỡi (bài về lưỡi giày giải thích vì sao).
- Dừng bằng "chữ V ngược" (snowplow): khuỵu gối, đẩy hai gót ra ngoài, mũi chân chụm vào, cạnh trong lưỡi cào nhẹ trên băng tạo ma sát để chậm lại. Đây là cách dừng đầu tiên cần học.
Lúc đầu, men theo thành sân. Khi đã tự tin, rời thành sân và trượt theo hướng chung của sân (thường là ngược chiều kim đồng hồ).
Quy tắc trên sân
- Trượt theo chiều chung của sân, không trượt ngược dòng.
- Người mới đi sát thành sân, chừa giữa sân cho người trượt nhanh và người tập động tác.
- Không nắm tay thành chuỗi dài, không đùa đẩy nhau.
- Không ăn uống, không cầm điện thoại khi đang trượt.
- Ngã xong đứng dậy nhanh hoặc lết ra thành sân, tránh nằm lâu giữa sân.
- Trẻ em cần người lớn hoặc huấn luyện viên đi kèm; nhiều sân có khung tập đi (dạng xe đẩy hoặc hình con vật) cho trẻ bám.
Học có huấn luyện viên
Một buổi học với huấn luyện viên giúp tiến bộ nhanh hơn nhiều so với tự mày mò, và quan trọng hơn là học đúng kỹ thuật ngã, dừng ngay từ đầu. Các sân trượt băng thường có lớp nhóm cho trẻ em, người lớn, và lớp riêng. Trẻ từ khoảng 4–5 tuổi thường đã có thể bắt đầu học.
Góc nhìn hôm nay: một buổi trượt băng là bài học vật lý
- Quán tính: đã lướt thì khó dừng; muốn dừng phải tạo ma sát (chữ V ngược).
- Định luật III Newton: đạp chéo vào băng, băng đẩy mình đi.
- Trọng tâm: khuỵu gối, hạ thấp trọng tâm thì vững hơn.
- Mô men động lượng: thử xoay nhẹ tại chỗ rồi thu tay vào để thấy mình quay nhanh hơn — nhưng chỉ thử khi đã đứng vững.
Câu hỏi thường gặp
Ở Việt Nam trượt băng ở đâu?
Sân trượt băng ở Việt Nam chủ yếu nằm trong các trung tâm thương mại và khu phức hợp lớn ở Hà Nội và TP.HCM, mở cửa quanh năm, cho thuê giày và có lớp học. Nên kiểm tra thông tin giờ mở cửa, giá vé mới nhất trên trang của trung tâm trước khi đi.
Lần đầu đi trượt băng nên mặc gì?
Mặc quần dài, áo khoác mỏng hoặc áo nỉ, đeo găng tay và tất cao cổ vừa dày. Trẻ em và người mới nên đội mũ bảo hiểm. Không nên mặc váy ngắn hay quàng khăn dài.
Làm sao để ngã an toàn khi trượt băng?
Khi mất thăng bằng, khuỵu gối hạ thấp người, ngã nghiêng sang một bên tiếp đất bằng hông và đùi, cúi cằm giữ đầu, không chống thẳng tay ra sau. Sau khi ngã, thu tay sát người để người khác trượt qua không chạm vào.
Mới trượt băng làm sao để dừng lại?
Cách dừng đầu tiên nên học là chữ V ngược: khuỵu gối, đẩy hai gót ra ngoài, mũi chân chụm vào, để cạnh trong lưỡi giày cào nhẹ trên băng tạo ma sát làm chậm lại.
Trẻ mấy tuổi có thể học trượt băng?
Trẻ từ khoảng 4 đến 5 tuổi thường đã có thể bắt đầu học trượt băng với huấn luyện viên. Trẻ cần đội mũ bảo hiểm, đeo găng tay và có người lớn hoặc huấn luyện viên đi kèm.